Udoskonalanie wydajności eksploatowanych sieci IP, na obu poziomach, zarówno poziomie ruchu (strumieni danych) jak i poziomie zasobów, jest głównym zadaniem inżynierii ruchu (traffic engineering). Jest to osiągane przez określanie i stosowanie zorientowanych na ruch wymagań wydajnościowych, aż do ekonomicznego i niezawodnego wykorzystania zasobów sieciowych. Te zorientowane na ruch pomiary wydajnościowe obejmują opóźnienia, wahania opóźnienia, stratę pakietów oraz szybkość przesyłania danych.

Ważnym zadaniem inżynierii ruchu (traffic engineering) jest także ułatwienie niezawodnego działania sieci. Może być ono ułatwione przez wprowadzenie mechanizmów zwiększających integralność sieci oraz przez ustanowienie reguł kładących nacisk na żywotność sieci. Daje to w rezultacie minimalizację podatności na uszkodzenia sieci, a co za tym idzie, zmniejszenie przestojów usług, powstających w wyniku błędów, uszkodzeń i awarii infrastruktury sieciowej.

Internet, jako globalna sieć teleinformatyczna, istnieje w celu przekazywania informacji od węzła źródłowego do węzła przeznaczenia. W związku z tym, jedną z najbardziej znaczących funkcji wykonywanej przez Internet, jest routing ruchu od węzła wejściowego (pierwszy węzeł sieci uczestniczący w przekazywaniu informacji) do węzła wyjściowego (ostatni węzeł sieci uczestniczący w przekazywaniu informacji). Dlatego też, jedną z bardziej charakterystycznych funkcji inżynierii ruchu (traffic engineering) w sieci Internet, jest sterowanie i optymalizacja działania routingu tak, aby w najbardziej efektywny sposób kierować ruchem w sieci.

Z drugiej jednak strony, jest to wszakże wydajność sieci postrzegana przez użytkowników końcowych korzystających z usług sieciowych (np.: http, ftp, streaming, itp.), co w rzeczywistości jest najważniejsze. Ten właśnie aspekt, czyli charakterystyka sieci widziana przez użytkowników, jest najważniejszą właściwością sieci, gdyż jest on oceną efektywności i wydajności sieci jako układu przenoszącego informacje między użytkownikami.

W związku z tym, dostawcy usług ISP (ang. Internet Service Provider) muszą wziąć pod uwagę powyższy aspekt w trakcie optymalizacji sieci pod względem wydajności. Zły wybór miar wydajności w czasie optymalizacji, może spowodować osiągnięcie lokalnych celów takiego dostawcy, natomiast może mieć katastroficzne skutki dla efektywności całej sieci, a w związku z tym dla jakości usług postrzeganych przez użytkowników końcowych określonych usług sieciowych.

Praktyczną zaletą systematycznego wdrażania inżynierii ruchu (traffic engineering) w eksploatowanych sieciach jest pomoc w identyfikowaniu zarówno celów strukturalnych jak i priorytetów udoskonalania jakości usług dostarczanych użytkownikowi końcowemu. Zastosowanie inżynierii ruchu pomaga w pomiarze i analizie osiągania tych celów.

Aspekty optymalizacji w inżynierii ruchu (traffic engineering) mogą być osiągane przez zarządzanie przepustowością i zarządzanie ruchem. Zarządzanie przepustowością zawiera planowanie przepustowości, sterowanie routingiem i zarządzanie zasobami. Zasoby sieciowe obejmują szerokość pasma łącza, wielkość buforu i zasoby obliczeniowe (szybkość przetwarzania). Natomiast zarządzanie ruchem obejmuje funkcje sterowania ruchem w węźle, takie jak dopasowywanie ruchu, zarządzanie kolejkami, selekcjonowanie zasobów oraz inne funkcje, które regulują przepływ danych przez sieć albo przyznają dostęp do zasobów sieciowych różnym pakietom lub różnym strumieniom ruchu.

Cele optymalizacyjne inżynierii ruchu (traffic engineering) w sieci Internet powinny być rozpatrywane jako ciągły i powtarzający się proces usprawniania wydajności sieci. W związku z tym inżynieria ruchu (traffic engineering) wymaga ciągłego rozwijania nowych technologii i nowych metodologii udoskonalania wydajności. Optymalizacja z wykorzystaniem inżynierii ruchu może mieć różne wyznaczniki, które będą zależały od pojawiających się nowych technologii. Różne sieci mogą mieć różne cele do osiągnięcia w optymalizacji sieci, zależne od modelu biznesowego oraz zdolności eksploatacyjnych.

W związku z tym, aspekty optymalizacyjne inżynierii ruchu (traffic engineering) powinny być rozważane z perspektywy sterowania, które może być pro-aktywne lub reaktywne. W przypadku pro-aktywnym, system sterowania inżynierii ruchu uruchamia czynności prewencyjne, aby zapobiec powstawaniu problemów w przyszłości. Może wprowadzić również bardziej doskonałe akcje, wprowadzające bardziej pożądane w przyszłości stany. W działaniu reaktywnym, system sterowania odpowiada korekcyjnie i czasem adaptacyjnie na zdarzenia, które już wystąpiły w sieci.